ια την ενοχή ή μη των κατηγορουμένων για την εκατόμβη των νεκρών στη φονική πυρκαγιά στο Μάτι, που αποτελεί τη μεγαλύτερη σε καιρό ειρήνης τραγωδία στη χώρα, αναμένεται να τοποθετηθεί σήμερα η εισαγγελέας της δίκης Σταματίνα Περιμένη.
Η εισαγγελική λειτουργός, που χθες ξεκαθάρισε γιατί οι κατηγορίες που είναι πλημμελήματα δεν μπορούν να γίνουν κακουργήματα, και πως ο νόμος που τότε ίσχυε και εφαρμόζεται, μπορεί να είναι κακός, αλλά δεν μπορεί να μην εφαρμοστεί, στην αγόρευση της σήμερα θα αξιολογήσει τις ποινικές ευθύνες για κάθε κατηγορούμενο.
Στο εδώλιο συνολικά βρίσκονται 21 άτομα, ο ηλικιωμένος που έβαλε τη φωτιά και οι υπόλοιποι, υψηλόβαθμα στελέχη τότε του κρατικού μηχανισμού και της αυτοδιοίκησης, δηλαδή στελέχη της Πυροσβεστικής, της Πολιτικής Προστασίας των δήμων της περιοχής και της Περιφέρειας.
Η εισαγγελέας της δίκης κατά την σημερινή της αγόρευση αναφέρθηκε στις εγκληματικές ευθύνες του κρατικού μηχανισμού που άφησε τους ανθρώπους να καούν ζωντανοί, ενώ περιέγραψε τη φρίκη που έζησαν οι άνθρωποι, όσοι έζησαν, τις τεράστιες ευθύνες που οδήγησαν τη φωτιά στο Μάτι και εκείνες που οδήγησαν θύματα να πνιγούν στη θάλασσα, ενώ μπορούσαν να σωθούν.
Αναλυτικότερα αποσπάσματα από την εισαγγελική αγόρευση
Οι εγκληματικές παραλείψεις
«Εν γνώσει των συνθηκών και της ένδειας αντιμετώπισης όφειλαν όλοι να σκεφτούν ότι κάτι πρέπει να κάνουν με τον κόσμο. Τις πληροφορίες τις είχαν. Δεν είχαν μια … φωτιούλα. Αλλά είχαν μια πυρκαγιά με μεγάλη ένταση σε μια πευκόφυτη περιοχή.
– Υπήρχε έλλειμμα εποπτείας και κυρίως συντονισμού. Δεν τηρήθηκαν όλες οι διαδικασίες σε πολλαπλά επίπεδα και είχαμε αυτές τις ολέθριες συνέπειες. Η φωτιά δεν περίμενε, δυστυχώς δεν περίμενε κανέναν…
– Κάποια στιγμή εμφανίζεται ένα εναέριο και το συντονιστικό. Το πρώτο Έρικσον ενημερώνει ότι η φωτιά θα απειλήσει σπίτια και ανθρώπους. Ναι μεν αυτό η Πυροσβεστική το ακούει κάθε μέρα που έχει φωτιά σε εξέλιξη, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι μια πληροφορία που δεν θα πρέπει να αξιολογηθεί. Παράλληλα, τηλεφωνούν στο Κέντρο Πολιτικής Προστασίας πολίτες. Τους είπαν ότι οι συνθήκες ήταν για να καεί το σύμπαν. Και ήταν τέτοιες οι συνθήκες που η φωτιά πήγαινε ευθεία στους οικισμούς. Αλλά η απάντηση που πήραν είναι τουλάχιστον αδιάφορη.
Πρωτίστως οφείλεις να προστατέψεις τους ανθρώπους
– Το Έρικσον έκανε μια βολή και φεύγει να πάει στα διυλιστήρια, στην Κινέτα, σε εκτέλεση της εντολής. Η εντολή ήταν σαφής. Βεβαίως ήταν μια πολύ σοβαρή και επικίνδυνη υποδομή στα διυλιστήρια. Ωστόσο, όταν οι καταστάσεις είναι τόσο κρίσιμες και οι αποφάσεις που παίρνονται πρέπει να λαμβάνονται με τη βαρύτητα της κάθε περίστασης. Πρωτίστως οφείλεις να προστατέψεις τους ανθρώπους. Αυτές είναι δύσκολες αποφάσεις που λαμβάνουν αυτοί που βρίσκονται σε μεγάλες θέσεις. Το διυλιστήριο έχει και δικό του σύστημα πυρασφάλειας. Ηταν μια φωτιά που είχε ξεκινήσει πριν από το Μάτι. Θα έπρεπε να ελέγξουν την κατάσταση από τους επίγειους. Είτε γιατί φοβήθηκαν, είτε γιατί πιέστηκαν δεν το έκαναν. Η στάθμιση που έπρεπε να γίνει για να διατεθούν τα ελάχιστα μέσα δεν έγινε, ή έγινε και υπέρβαση γιατί παραβιάστηκε στην πραγματικότητα η ιεράρχηση που βάζει ο ίδιος ο νομοθέτης, γιατί επικράτησε η προστασία της εγκατάστασης από την προστασία της ανθρώπινης ζωής.
– Πόσο έχει αξιοποιηθεί η γενική επιφυλακή που διατάχθηκε και αυτή πολύ αργά; Ο αρχηγός μπορούσε να διατάξει όλα όσα έχουν να κάνουν με τη διαχείριση των καταστάσεων. Όφειλε και ο αρχηγός να διατάξει γενική επιφυλακή από το μεσημέρι για να υπάρξει ο χρόνος, ώστε να φτάσουν στην υπηρεσία τους οι επιτασσόμενοι. Οταν τη κάνεις στις τέσσερις η ώρα, έχει μισοκλείσει και η Μαραθώνος.
Δεν είχαν μια φωτιούλα
– Εν γνώσει των συνθηκών και της ένδειας των μέσω αντιμετώπισης όφειλαν όλοι να σκεφτούν ότι κάτι πρέπει να κάνουν με τον κόσμο. Τις πληροφορίες τις είχαν. Δεν είχαν μια φωτιούλα. Αλλά είχαν μια πυρκαγιά με μεγάλη ένταση σε μια πευκόφυτη περιοχή. Και εκεί έγινε λάθος επιχειρησιακό γιατί δεν φρόντισαν να ζητήσουν πληροφορία από τους ανθρώπους στο πεδίο και δεν άκουγαν τους ανθρώπους που έλεγαν η περιοχή μας θα καεί. Εκεί έπρεπε το ΕΣΚΕ και δι’ αυτού η ηγεσία να αξιολογήσουν την επικινδυνότητα και να αποφασίσουν για το τι έπρεπε να κάνουν. Να κινητοποιήσουν τις τοπικές αρχές προς την κατεύθυνση της πολιτικής προστασίας.
Αναζήτησαν κατά που πάει η φωτιά;
– Έπρεπε να αφήσουν τον κόσμο στα σπίτια τους η όχι; Για να πάρεις απόφαση πρέπει να σε απασχολήσει. Την απόφαση αυτή την παίρνει ο δήμαρχος, ο περιφερειάρχης ο Γενικός Γραμματέας Πολιτικής Προστασίας. Το ζήτημα ήταν από κάποιον να ασκηθεί η αρμοδιότητα. Δεν ασκήθηκε από κανέναν και αυτό είναι τραγικό. Εδώ δεν αναζητήθηκε καν κάποιος για να δώσει μια άποψη και ουδείς από τους διατάσσοντες δεν έθεσε το ερώτημα «εδώ βρε αδερφέ με τον κόσμο τις κάνεις»; Κινδυνεύει; Αναζήτησαν κατά που πάει η φωτιά; Οποιοι δεν τηρούν τις διαταγές πρέπει να υποστούν τις συνέπειες. Τα διάφορα σχέδια που έχουν καταρτιστεί μπορούν να τροποποιηθούν ανάλογα με τις καταστάσεις.
– Για τους ανθρώπους που πνίγηκαν, η πληροφόρηση ήταν τυχαία, ότι υπάρχουν άνθρωποι στη θάλασσα. Αν γινόταν πιο νωρίς θα μπορούσε να φύγει ο κόσμος να πάει αλλού, όχι σε άλλη ήπειρο. Για αυτούς τους ανθρώπους που τους πήρε το κύμα, αν κάποιος τους είχε πει μην απομακρυνθείτε από την ακτή, έρχονται να σας πάρουν, οι νεκροί που πνίγηκαν θα ήταν λιγότεροι.
Μάθαμε για τους ανθρώπους στο Μάτι μέσω Δανίας…
Μάθαμε για τους ανθρώπους στο Μάτι μέσω της Δανίας… Και αφού έμαθαν για αυτούς τους δώδεκα δεν είπε κανείς μπας υπάρχουν και άλλοι άνθρωποι στη θάλασσα; Πως με τη συνδρομή του λιμενικού που θα μπορούσε να κινητοποιήσει μικρά σκαφακια. Ο αρχηγός θα έπρεπε να ζητήσει συνδρομή του λιμενικού. Αυτή είναι η πολιτική προστασία.